داود نوشت

انجمن هنرمندان نقاش به درستي و به موقع فرصت پيش آمده را مغتنم شمرد و ظرف کمتر از يکسال دو نمايشگاه گروهي را با حضور اعضاي انجمن در مجموعه فرهنگي- تاريخي سعدآباد و خانه ي هنرمندان ايران برگزار کرد. آنچه در پي مي‌آيد گزارشي است از نظرات برگزارکنندگان «نمايشگاه بزرگ نقاشي» انجمن هنرمندان نقاش که از تاريخ 28 ارديبهشت ماه تا 12 خردادماه در خانه هنرمندان ايران برپا بود.

نمايشگاه بزرگ نقاشي با حضور شهردار تهران دکتر محمدباقر قاليباف افتتاح شد.

شهردار تهران بر حمايت هنر و هنرمندان ايراني تاکيد کرد و هنر را عرصه‌اي عالي و مناسب براي معرفي فرهنگ ايراني اسلامي‌دانست. همچنين دراقدامي‌بي سابقه مبلغ يک ميليارد ريال از بودجه شهرداري را به خريد تابلو از اين نمايشگاه اختصاص داد.

معصومه مظفري رييس هيات مديره درباره انگيزه و شرايط برگزاري اين نمايشگاه گفت: با توجه به تجربه موفقي که از برگزاري چنين نمايشگاهي در سعدآباد داشتيم و با پيشنهاد دکتر مجيد جوزاني مدير عامل خانه ي هنرمندان ايران مبني بر برگزاري نمايشگاه تصميم گرفتيم، دومين نمايشگاه بزرگ انجمن هنرمندان نقاش را درخانه ي هنرمندان ايران برگزار کنيم و هدف اصلي‌مان از برگزاري هر دو نمايشگاه اختصاص بخشي از فروش تابلوها به خريد خانه انجمن هنرمندان نقاش بود که خوشبختانه با موفق بودن دو نمايشگاه بخشي از بودجه خريد خانه فراهم شده است.

در اين نمايشگاه صدو هشتاد هنرمند با بيش از دويست و پنجاه اثر شرکت کردند که از اين تعداد صدو بيست اثر از نود هنرمند فروخته شد.

مظفري برگزاري حراج کريستي را بر رونق و موفق بودن اين نمايشگاه موثر دانست و گفت: حراج کريستي بر افزايش قيمت تابلوها و فروش آنها تاثير داشت اما به نظرم اتفاق مهم اين نمايشگاه باور کردن توانايي نقاشان براي متکي بودن برخود بود، با اين شناخت مي‌بايست برگزاري چنين نمايشگاه‌هايي را تداوم داد، تا بتوان به نتايج بهتر دست يافت و وضعيت با ثباتي را در ميان نقاشان و هنر نقاشي کشور ايجاد کرد.

محمدرضا فيروزه‌اي عضو شوراي عالي خانه ي هنرمندان ايران و مدير نگارخانه‌هاي خانه ي هنرمندان ايران درباره نقاشان حاضر در اين نمايشگاه گفت: گستردگي اين نمايشگاه سبب تنوع آثار شد و همچنين اين امکان را فراهم آورد تا نقاشان حداقل سه نسل، کارهايشان در کنار يکديگر قرار گيرد و ديده شوند.

همچنين تنوع آثار سلايق گوناگون مخاطبان را پاسخ مي‌دهد. از سوي ديگر هيجان و انگيزه خاصي را براي هنرمندان نقاش ايجاد مي‌کند تا آثار خود را به بهترين وجه ارايه دهند.

فيروزه‌اي برگزاري حراج کريستي را بر فروش نمايشگاه نقاشي موثر دانست وگفت: تا آنجا که اطلاع دارم برخي خريدارهاي اين نمايشگاه آثاري را خريده اند که در حراج کريستي بازار خوبي دارد و تاثير حراج کريستي باعث شده تا قيمت تابلوهاي نقاشي طي دو سال اخير افزايش قابل توجهي يابد، البته حراج کريستي مشکلي را نيز ايجاد کرده و آن غلبه يک نوع سليقه خاص است که به نقاشي خط گرايش دارد و تعميم اين سليقه واحد، مضراتي خواهد داشت و ممکن است کارها يکنواخت شوند.

بايد در نظر داشته باشيم که حراج کريستي در درجه اول بازار است و تنها جنبه هنري را معيار اصلي خود قرار نمي‌دهد. با اين حال نکته مثبت اين حراج رونق اقتصادي هنر در حوزه نقاشي است و با برگزاري نمايشگاه منظم و مداوم در ايران نيز مي‌توان سلايق متنوعي را ايجاد کرد که مسلتزم برنامه ريزي دقيق و بلند مدت است.

داوود منطق از نقاشان حاضر در نمايشگاه بزرگ نقاشي که چهار تابلوي نقاشي او فروش رفت درباره تاثير اطلاع رساني در جذب مخاطبان نمايشگاه نقاشي گفت: عموما درايران فرآيند تبليغ اثر هنري کمتر اتفاق مي‌افتد به همين دليل زماني که نمايشگاه نقاشي به صورت انفرادي برگزار مي‌شود مورد توجه رسانه‌ها قرار نمي‌گيرد اما وقتي حرکت جمعي شکل مي‌گيرد و نمايشگاه گروهي برگزار مي‌شود رسانه ها توجه نشان مي‌دهند و انعکاس چنين رخدادهايي سبب مي‌شود تا مخاطبان گسترده اي از برگزاري نمايشگاه گروهي مطلع شوند.«نمايشگاه بزرگ نقاشي» نيز از چنين ويژگي برخوردار بود. در چنين فضايي مخاطبان و نقاشان در ارتباطي نزديک قرار مي‌گيرند و رو در رو از نظرات و ايده‌هاي هم مطلع مي‌شوند.

منطق همچنين درباره موفقيت اين نمايشگاه گفت:در نمايشگاه بزرگ نقاشي خريداران با تنوع گسترده اي از آثار روبرو بود و همچنين کيفيت اغلب تابلوهاي حاضر در نمايشگاه از کيفيت بالايي برخوردار بودند.

از سوي ديگر خريداران اين نمايشگاه معمولا خريداراني حرفه اي بودند که از چند زاويه به هر اثر توجه داشتند.

البته در اين بين بازار خارجي آثار نيز در انتخاب خريداران موثر بود و آثاري بيشتر مورد توجه قرار گرفت که خصوصيات فرهنگ ايراني در خود داشتند و به همين دليل در کشورهاي خارجي مورد توجه قرار مي‌گيرند، البته جنبه‌هاي تکنيکي هر تابلو در انتخاب شدن توسط خريدار حرفه اي تاثير تعيين کننده اي دارد.

داوود منطق درباره تجربه شخصي خود از حضور در نمايشگاه بزرگ نقاشي گفت: در اين نمايشگاه به عنوان اعضاي انجمن هنرمندان نقاش استراتژي جمعي داشتيم که به نتيجه اي خوب منجر شد.

با نقاشاني که اسمشان را مي‌دانستم آشنا و از تجربيات هم آگاه شديم، از همه مهمتر اينکه توانستم به شکل عيني جايگاه خود را بشناسم و نقاط ضعف و قوت خود را بدانم.

فريدون اميدي که با فروش شش اثر رکوددار فروش در نمايشگاه بزرگ نقاشي است درباره استقبال از آثار انتزاعي در اين نمايشگاه گفت: فکر مي‌کنم در اين نمايشگاه خريداران آثار انتزاعي و کاليگرافي بيشتر شده بود و از اين نوع کارها بيشتر استقبال شد. تنوع و کيفيت آثار در نمايشگاه بزرگ نقاشي بالا بود و تابلوها به خوبي نصب و عرضه شدند.

البته حراج کريستي دبي در رونق و موقعيت اين نمايشگاه بي تاثير نبود و موقعيت مناسبي را براي آثار نقاشي ايجاد کرد.

منصور طبيب‌زاده نقاش و مجسمه ساز که در اين نمايشگاه دو مجسمه و دو تابلو نقاشي‌اش به فروش رفت در مورد اهميت مقوله اقتصاد هنر در برگزاري اين نمايشگاه گفت: از مقولاتي که معمولا در کشور ما مغفول مانده مقوله اقتصاد هنردر حوزه نظري و عمل است که برگزاري و موفقيت اين نمايشگاه اهميت اين مقوله را دوباره به ما يادآوري کرد.

نقدينگي در کشور ما بالاست و آثار هنري موقعيت امني براي سرمايه گذاري ايجاد مي‌کند و برگزاري چنين نمايشگاه‌ها فضاي لازم براي اين نوع از مبادلات اقتصادي _ فرهنگي را فراهم مي‌کند.

با توجه به اين زمينه اقتصاددانان و هنرمندان آشنا به اقتصاد مي‌بايست به مبحث اقتصاد هنر به شکل جدي تري بپردازند.

طبيب زاده درباره تاثير نمايشگاه کريستي گفت: انعکاس خبري گسترده حراج کريستي بر جريان امروز نقاشي ايران موثر بود. البته بايد در نظر داشت حراج‌هاي مانند کريستي مناسبات خاص خود را دارد اما چنين حراج‌هايي ملاک هنري محسوب نمي‌شوند و ارزيابي هنري آثار شرايط خاصي را مي‌طلبد.

صداقت جباري هم موفقيت نمايشگاه بزرگ نقاشي را از آن کل جامعه نقاشان ايران دانست و گفت: اتفاق مهم اين نمايشگاه آگاهي يافتن مخاطبان ايراني از معدل کمي‌و کيفي نقاشي امروز ايران است از سوي ديگر هنرمندان نيز از روند هنري خود آگاه تر مي‌شوند و هر هنرمندي بهتر مي‌تواند مسير تعالي هنر خود را طي کند.

جباري درباره آثار موفق در نمايشگاه‌هاي خارج از کشور گفت: معمولا آثاري بيشتر مورد توجه قرار مي‌گيرند که با کيفيت هنري بالايي از عناصر بومي‌و ملي بهره برده‌اند.